Coendersborg


 
Adres  Oudeweg, Nuis
Ontstaan  Voorloper was de Fossemaheerd, die samengevoegd werd met de Harckema en Heringe tot een borg in ieder geval ruim voor 1647.
Geschiedenis  De Coendersborg te Nuis is in 1813 gebouwd op de plaats waar eerder de Fossemaborg stond. De Fossema's waren invloedrijk. In de 16e eeuw bouwde Wigbold van Ewsum de borg Nienoord. Er ontstond een eeuwen durende strijd om geld, aanzien en macht. Dit leidde tot geregisseerde huwelijken, ontvoeringen en zelfs een "veldslag" bij het Bolmeer. In 1699 werd het gebouw zo aanzienlijk, dat het een borg werd genoemd met inderdaad enkele rechten zoals een collatierecht, zijl-, boer-, jacht- en visrecht.
Bewoners 

De oorspronkelijk bewoners heetten Fossema. In 1668 werd het geheel gecocht door Ludof Coenders, raadsheer in Groningen. In 1758 kwam de borg in handen van Oene van Teyens. Zijn erfgenamen, twee broers en een zuster, bouwden de Coendersborg. Van deze drie trouwde alleen Benedictus, met hun dienstbode Froukje Alberts. Hun drie kinderen bleven ongehuwd. Erfgenaam was buurman dokter Tonckens. De familie Alberts heeft lang geprocedeerd over dit vreemde "testament". De borg is in bezit gekomen van de stichting Groninger Landschap.

Sinds de borg van Groninger landschap is, wordt de borg bewoond door erfpachters. De eerste gegadigden hiervoor waren René Caderius van Veen en Jkvr. Louise de Savornin Lohman. De oprichter en voorzitter van Groninger Landschap, jhr S.M.S. de Ranitz en achterneef van Louise was echter van oordeel dat het paar nog te pril was, waardoor de twee naar een alternatief moesten uitwijken: de aankoop van De Boschplaatse in Blijham. (zie htttp:www.boschplaatse.nl ) Pachter van de Coendersborg werd toen eerst de familie Verwey. Volgens de laatste berichten is het pand nu verhuurd aan andere gewone burgers.

Huidige doeleinden  In de schuur van de borg is een museum gevestigd met oude werktuigen. Het museum geeft een goed beeld van het boerenbedrijf tot aan de komst van de tractor
Toegankelijkheid  De borg is alleen tijdens kunstexposities toegankelijk, in de schuur van de borg (links) is een museum gevestigd met oude werktuigen. Dit museum is geopend van 1 mei tot 1 september op donderdag, zaterdag en zondag van 13.30 tot 17.00 uur. In de tuin bij het museum wordt thee geschonken. Een wandelroute door het bijbehorende bos begint bij de parkeerplaats voor de borg.

Foto's 

Foto 1: Front
Foto 2: Opzij (ontleend aan kastelein)

Kaarten Kaart 1900